This Thursday will be a big day across much of East Asia. Families will gather for dinner, lanterns will be everywhere, and people will be out and about, mostly staring at the bright full moon while having aptly named moon cakes as desserts.
That's because it is the Mid-Autumn Festival, also known by other names like the Moon Festival or the Moon Cake Festival. It's celebrated on the 15th day of the eighth month in the traditional East Asian lunar calendar, which falls on Sept. 15 in the Gregorian calendar this year. From Korea to Vietnam, from Japan to Singapore, this occasion will be marked by various customs and festivities. Here are five interesting things to know about the day:
Nguyên nhân là vì ngày này là dịp diễn ra Lễ hội Trung Thu, hay còn được gọi bằng những tên khác như Lễ hội Trăng Rằm hoặc Lễ hội Bánh Trung Thu. Lễ hội này được tổ chức vào đúng ngày 15 của tháng 8 hàng năm, căn cứ theo lịch âm truyền thống của vùng Đông Nam Á (Ngày này năm nay rơi vào ngày 15 tháng 9 theo Dương lịch). Từ Hàn Quốc cho đến Việt Nam, Nhật Bản cho đến Singapore, dịp này là thời điểm được đánh dấu bằng nhiều hoạt động văn hoá và lễ hội khác nhau. Sau đây là năm sự kiện thú vị, nổi bật được tổ chức trong dịp này:
1. It may all have begun with an elixir overdose
Tất cả câu chuyện đều bắt đâù từ việc dùng quá nhiều"linh duợc":
In this undated file photo, a kite of Chang'e, the Chinese moon goddess, flies in Mudanjiang, Heilongjiang province, China Keren Su—Getty Images/China Span RM
( Trong hình chụp không xác định thời gian ở trên là hình ảnh con diều nàng Hằng Nga, Tiên nữ Trăng rằm tại Trung Quốc, bay lên không trung tại Mẫu Đơn Giang, Tỉnh Hắc Long Giang - Mudanjiang, Heilongjiang province - China Keren Su—Getty Images/China Span RM)
The tradition of family gathering and moon gazing in the evening of Mid-Autumn Festival is associated with the folklore tale of the Chinese moon goddess, Chang'e.
Truyền thống gia đình quây quần bên nhau và cùng ngắm trăng sáng vào buổi chiều tối của Lễ hội Trung Thu được cho là bắt nguồn từ câu chuyện dân gian chị Hằng.
Legend has it that Chang'e levitated all the way to the moon when she overdosed on an elixir of life, intended originally for her husband who shot nine extra suns out of the sky with arrows. Her only companions on the lunar surface include a rabbit and a man condemned to Sisyphean tree-cutting.
Truyền thuyết kể lại rằng Hằng Nga bay thẳng lên cung trăng sau khi nàng uống quá thuốc trường sinh bất lão, loại linh dược ban đầu được dành cho chồng nàng - Hậu Nghệ, người đã có công bắn rơi 9 mặt trời "dư thừa" khỏi bầu trời với những mũi tên. Và nàng chỉ kịp mang theo bên mình lên mặt trăng cùng với một con thỏ và chàng tiều phu đón củi (Chú Cuội).
Chang'e and the rabbit even got a shout-out from NASA ground control when Apollo 11 was preparing to land on the moon.
Hình ảnh chị Hằng và chú thỏ thậm chí còn được chụp lại và gửi về Trung tâm điều khiển của NASA tại mặt đất khi Taù Apollo 11 sắp đáp lên mặt Trăng.
2. Moon cakes are evolving thanks to globalization
Bánh Trung thu trở nên phổ biến nhờ vào toàn cầu hoá
( Trong hình chụp không xác định thời gian ở trên là hình ảnh con diều nàng Hằng Nga, Tiên nữ Trăng rằm tại Trung Quốc, bay lên không trung tại Mẫu Đơn Giang, Tỉnh Hắc Long Giang - Mudanjiang, Heilongjiang province - China Keren Su—Getty Images/China Span RM)
The tradition of family gathering and moon gazing in the evening of Mid-Autumn Festival is associated with the folklore tale of the Chinese moon goddess, Chang'e.
Truyền thống gia đình quây quần bên nhau và cùng ngắm trăng sáng vào buổi chiều tối của Lễ hội Trung Thu được cho là bắt nguồn từ câu chuyện dân gian chị Hằng.
Legend has it that Chang'e levitated all the way to the moon when she overdosed on an elixir of life, intended originally for her husband who shot nine extra suns out of the sky with arrows. Her only companions on the lunar surface include a rabbit and a man condemned to Sisyphean tree-cutting.
Truyền thuyết kể lại rằng Hằng Nga bay thẳng lên cung trăng sau khi nàng uống quá thuốc trường sinh bất lão, loại linh dược ban đầu được dành cho chồng nàng - Hậu Nghệ, người đã có công bắn rơi 9 mặt trời "dư thừa" khỏi bầu trời với những mũi tên. Và nàng chỉ kịp mang theo bên mình lên mặt trăng cùng với một con thỏ và chàng tiều phu đón củi (Chú Cuội).
Chang'e and the rabbit even got a shout-out from NASA ground control when Apollo 11 was preparing to land on the moon.
Hình ảnh chị Hằng và chú thỏ thậm chí còn được chụp lại và gửi về Trung tâm điều khiển của NASA tại mặt đất khi Taù Apollo 11 sắp đáp lên mặt Trăng.
2. Moon cakes are evolving thanks to globalization
Bánh Trung thu trở nên phổ biến nhờ vào toàn cầu hoá
Moon cakes are on display for sale at Disneyland Store in Disneytown on Aug. 27, 2016, in Shanghai VCG/Getty Images
While there have always been different variations of moon cakes across Asia, including some savory ones, the classic sweet pastry most closely associated with the festival has been made the same way for centuries: salty egg yolks stuffed in paste made from lotus seeds or beans.
Trong khi có nhiều loại bánh trung thu được làm khác nhau khắp Châu Á, bao gồm cả những chiếc bánh có hương vị mặn, tuy nhiên những chiếc bánh ngọt truyền thống gắn kết chặt chẽ với lễ hội này vẫn được làm với cùng một phương thức qua nhiều thế kỷ, đó là: lòng đỏ trứng có vị mặn được cho vào làm nhân cùng với hạt sen và đậu.
The market is much more diverse these days, not least since they can now come in all shapes and size. The inception of frozen moon cakes within the past three decades also helps. What's more, multinational brands like Starbucks and Häagen-Dazs are jumping in on the game too, with the latter's iteration being a reshaped ice cream sandwich in essence.
Thị trường tiêu thụ ngaỳ nay ngày càng đa dạng, không nhất thiết tất cả những chiếc bánh đều phải có cùng hình dạng và kích cỡ. Việc bắt đầu làm ra những chiếc bánh trung thu đông lạnh trong ba thập kỷ qua đã giúp ích rất nhiều. Còn gì hơn khi những thương hiệu lớn, toàn cầu như Starbucks và Haagen-Daz (Mỹ) cùng tham gia vào lĩnh vực này với việc cho ra đời những loại bánh ngọt hình kem có huơng vị thơm ngon.
3. ... and are reputed to have played a role in regime change
...và cho đến khi được vang danh, đánh dấu buớc ngoặc thay đổi quan trọng
A woman in Beijing is holding moon cakes in her hands on Sept. 10, 2016 Zhang Peng—LightRocket/Getty Images
Another popular Chinese folk tale about the Mid-Autumn Festival involves the 14th century overthrow of the Mongolian empire in China. Ethnic Han rebels reportedly smuggled written instructions into moon cakes delivered to their fellow citizens on the evening of one Mid-Autumn Festival, inciting them to take up arms and overthrow their oppressive rulers.
Một chuyện cổ dân gian nổi tiếng khác cuả Trung Quốc nói về Lễ hội Trung thu bắt nguồn từ việc sụp đổ của đế chế Mông Cổ vào thế kỷ 14 taị Trung Quốc. Những kẻ nổi loạn thuộc nhà Hán đã bỏ vào những mẫu thư viết tay vào trong những chiếc bánh và giao chúng đến tay người dân vào buổi chiều tối cuả Lễ hôị này, kích động họ lật đổ và giành lại quyền lực từ tay những kẻ thống trị.
4. Another major part of celebration involves lanterns ...
Một phần quan trọng khác của Lễ hội là lồng đèn....
While there have always been different variations of moon cakes across Asia, including some savory ones, the classic sweet pastry most closely associated with the festival has been made the same way for centuries: salty egg yolks stuffed in paste made from lotus seeds or beans.
Trong khi có nhiều loại bánh trung thu được làm khác nhau khắp Châu Á, bao gồm cả những chiếc bánh có hương vị mặn, tuy nhiên những chiếc bánh ngọt truyền thống gắn kết chặt chẽ với lễ hội này vẫn được làm với cùng một phương thức qua nhiều thế kỷ, đó là: lòng đỏ trứng có vị mặn được cho vào làm nhân cùng với hạt sen và đậu.
The market is much more diverse these days, not least since they can now come in all shapes and size. The inception of frozen moon cakes within the past three decades also helps. What's more, multinational brands like Starbucks and Häagen-Dazs are jumping in on the game too, with the latter's iteration being a reshaped ice cream sandwich in essence.
Thị trường tiêu thụ ngaỳ nay ngày càng đa dạng, không nhất thiết tất cả những chiếc bánh đều phải có cùng hình dạng và kích cỡ. Việc bắt đầu làm ra những chiếc bánh trung thu đông lạnh trong ba thập kỷ qua đã giúp ích rất nhiều. Còn gì hơn khi những thương hiệu lớn, toàn cầu như Starbucks và Haagen-Daz (Mỹ) cùng tham gia vào lĩnh vực này với việc cho ra đời những loại bánh ngọt hình kem có huơng vị thơm ngon.
3. ... and are reputed to have played a role in regime change
...và cho đến khi được vang danh, đánh dấu buớc ngoặc thay đổi quan trọng
A woman in Beijing is holding moon cakes in her hands on Sept. 10, 2016 Zhang Peng—LightRocket/Getty Images
Another popular Chinese folk tale about the Mid-Autumn Festival involves the 14th century overthrow of the Mongolian empire in China. Ethnic Han rebels reportedly smuggled written instructions into moon cakes delivered to their fellow citizens on the evening of one Mid-Autumn Festival, inciting them to take up arms and overthrow their oppressive rulers.
Một chuyện cổ dân gian nổi tiếng khác cuả Trung Quốc nói về Lễ hội Trung thu bắt nguồn từ việc sụp đổ của đế chế Mông Cổ vào thế kỷ 14 taị Trung Quốc. Những kẻ nổi loạn thuộc nhà Hán đã bỏ vào những mẫu thư viết tay vào trong những chiếc bánh và giao chúng đến tay người dân vào buổi chiều tối cuả Lễ hôị này, kích động họ lật đổ và giành lại quyền lực từ tay những kẻ thống trị.
4. Another major part of celebration involves lanterns ...
Một phần quan trọng khác của Lễ hội là lồng đèn....
Light decorations are displayed as mid-autumn celebrations take place at dusk on Sept. 24, 2015, in Victoria Park in Hong Kong Lucas Schifres—Getty Images
Traditional handmade lanterns are in paper and lit with candles. More luxurious models might have a rattan or wooden frame, covered with paper, or be in the shape of the star fruit — another festive food. Some could also be painted with festive images like Chang'e and the rabbit.
Những lồng đèn truyền thống được làm thủ công thường bằng giấy và được thắp sáng với nến. Nhiều loại sang trọng hơn có khung được làm từ mây hoặc gỗ, bao bọc lại bằng giấy, hoặc có hình dạng trái cây có năm cạnh - và còn được xem là thức ăn lễ hội. Một số lồng đèn cũng được sơn bằng những hình ảnh đặc trưng như chị Hằng và chú thỏ ngọc.
These days, though, such traditional lanterns have become a rarity: inflated bulb-lit plastic lanterns depicting cartoon characters of the season are now the fad among kids. So are glow sticks.
Vào những ngày này, mặc dù những loại đèn lồng truyền thống đã trở nên ít phổ biến hơn, ngược lại những lồng đèn bằng nhựa được bơm hơi căng và được trang trí với nhiều nhân vật hoạt hình ngộ nghĩnh trong dịp naỳ ngày càng thu hút nhiều trẻ em hơn. Và chúng được gắn cùng với cây cầm thắp sáng.
Warm reminder: the Mid-Autumn Festival should not be confused with the Lantern Festival, a.k.a. the "Chinese Valentine's Day," which also falls on a lunar 15th — but in the first month of the East Asian lunar year.
Một điêù cần ghi nhớ là: Lễ hội Trung thu không phải là Lễ hội đèn lồng. Lễ hội này được xem là "Ngày hội Tình yêu tại Trung Quốc" và cũng trùng vào ngày 15 âm lịch - nhưng lại là tháng đầu tiên của năm âm lịch.
5. ... or wax. Molten, burning wax
Hoặc sáp - Loại sáp dễ bắt lửa, nung chảy
Traditional handmade lanterns are in paper and lit with candles. More luxurious models might have a rattan or wooden frame, covered with paper, or be in the shape of the star fruit — another festive food. Some could also be painted with festive images like Chang'e and the rabbit.
Những lồng đèn truyền thống được làm thủ công thường bằng giấy và được thắp sáng với nến. Nhiều loại sang trọng hơn có khung được làm từ mây hoặc gỗ, bao bọc lại bằng giấy, hoặc có hình dạng trái cây có năm cạnh - và còn được xem là thức ăn lễ hội. Một số lồng đèn cũng được sơn bằng những hình ảnh đặc trưng như chị Hằng và chú thỏ ngọc.
These days, though, such traditional lanterns have become a rarity: inflated bulb-lit plastic lanterns depicting cartoon characters of the season are now the fad among kids. So are glow sticks.
Vào những ngày này, mặc dù những loại đèn lồng truyền thống đã trở nên ít phổ biến hơn, ngược lại những lồng đèn bằng nhựa được bơm hơi căng và được trang trí với nhiều nhân vật hoạt hình ngộ nghĩnh trong dịp naỳ ngày càng thu hút nhiều trẻ em hơn. Và chúng được gắn cùng với cây cầm thắp sáng.
Warm reminder: the Mid-Autumn Festival should not be confused with the Lantern Festival, a.k.a. the "Chinese Valentine's Day," which also falls on a lunar 15th — but in the first month of the East Asian lunar year.
Một điêù cần ghi nhớ là: Lễ hội Trung thu không phải là Lễ hội đèn lồng. Lễ hội này được xem là "Ngày hội Tình yêu tại Trung Quốc" và cũng trùng vào ngày 15 âm lịch - nhưng lại là tháng đầu tiên của năm âm lịch.
5. ... or wax. Molten, burning wax
Hoặc sáp - Loại sáp dễ bắt lửa, nung chảy
Residents lay candles on a river to mark the Mid-Autumn Festival on Sept. 14, 2008, in Chengdu, Sichuan province, China. China Photos/Getty Images
While lanterns are still alive and well in Hong Kong, what used to light them up has become an end in itself. Literally known as wax-boiling, the highly dangerous act involves melting candles by the carton in empty moon-cake containers, then splashing water onto the hot, burning wax.
Trong khi lồng đèn vẫn còn được biết đến và sử dụng rộng rãi tại Hồng Không, thì ngược lại vật dụng dùng để thắp sáng những đèn lồng này đã không còn "đất" hữu dụng. Nói một cách chính xác là chất lỏng nóng chảy của sáp, thêm vào đó là hành động gây nguy hiểm liên quan đến việc đặt những cây đèn sáp dễ tan chảy vào những hình thù ngộ nghĩnh, với phần rỗng bên trong và tưới nước lên loại sáp nóng chảy và dễ bắt lửa naỳ.
Predictably, the practice that some people humorously call "annual legal arson" has caused multiple serious burn cases almost every Mid-Autumn Festival over the years. By the 21st century, Hong Kong government made what it calls "tampering with hot wax" illegal in public areas — surely one of the only jurisdictions on earth to write hot wax into its criminal code.
Cũng dễ hiểu khi hành động mà một số người nói một cách hài hước là "Sự đốt cháy hợp pháp hàng năm" đã gây nhiều vụ hoả hoạn nghiêm trọng vào hầu hết thời điểm Lễ hội Trung thu diễn ra nhiều năm liền. Và đến Thế kỷ 21, Chính quyền Hồng Kông đã thực hiện hành động gọi là "Can ngăn vào sáp nóng chảy" bất hợp pháp tạ những khu vực công cộng - Chắc chắn một điêù rằng đây là đạo luật duy nhất trên Trái đất có đưa sáp nóng chảy vào luật cấm.
While lanterns are still alive and well in Hong Kong, what used to light them up has become an end in itself. Literally known as wax-boiling, the highly dangerous act involves melting candles by the carton in empty moon-cake containers, then splashing water onto the hot, burning wax.
Trong khi lồng đèn vẫn còn được biết đến và sử dụng rộng rãi tại Hồng Không, thì ngược lại vật dụng dùng để thắp sáng những đèn lồng này đã không còn "đất" hữu dụng. Nói một cách chính xác là chất lỏng nóng chảy của sáp, thêm vào đó là hành động gây nguy hiểm liên quan đến việc đặt những cây đèn sáp dễ tan chảy vào những hình thù ngộ nghĩnh, với phần rỗng bên trong và tưới nước lên loại sáp nóng chảy và dễ bắt lửa naỳ.
Predictably, the practice that some people humorously call "annual legal arson" has caused multiple serious burn cases almost every Mid-Autumn Festival over the years. By the 21st century, Hong Kong government made what it calls "tampering with hot wax" illegal in public areas — surely one of the only jurisdictions on earth to write hot wax into its criminal code.
Cũng dễ hiểu khi hành động mà một số người nói một cách hài hước là "Sự đốt cháy hợp pháp hàng năm" đã gây nhiều vụ hoả hoạn nghiêm trọng vào hầu hết thời điểm Lễ hội Trung thu diễn ra nhiều năm liền. Và đến Thế kỷ 21, Chính quyền Hồng Kông đã thực hiện hành động gọi là "Can ngăn vào sáp nóng chảy" bất hợp pháp tạ những khu vực công cộng - Chắc chắn một điêù rằng đây là đạo luật duy nhất trên Trái đất có đưa sáp nóng chảy vào luật cấm.
0 phản hồi:
Đăng nhận xét